Hoe je ‘t ook wendt of keert: projecten transformeren! Zowel in lijdende als in leidende zin. Door projecten uit te voeren veranderen we onze fysieke omgeving, de technologische en sociale systemen, producten en ons gedrag. Deze veranderingen komen met nieuwe mogelijkheden en andere uitdagingen voor volgende projecten. Projecten worden getransformeerd én projecten doen transformeren. Dit is altijd al zo geweest, dus niets nieuws onder de zon op het eerste gezicht. Waarom dan toch aandacht voor dit onderwerp? Omdat de actuele transformaties ingrijpend zijn en omdat tegelijkertijd de projectificatie van onze samenleving een grote en imminente impact heeft op projecten en projectmanagement.

Transformaties

Er is een (versnelling van een) aantal majeure gelijktijdige transformaties gaande zoals de energietransitie, de klimaatadaptatie, en een veelheid aan technologische innovaties. We staan, volgens verschillende deskundigen, aan de vooravond van technologische singulariteit. Deze ontwikkelingen zullen onze wereld ingrijpend doen veranderen. Veranderingen die onder andere een beroep doen op de wendbaarheid (agility) en het aanpassingsvermogen (adaptiviteit) van projecten en projectmanagement. En niet alleen van het projectmanagement maar ook van de project-ecologie. Denk aan de wendbaarheid en het aanpassingsvermogen van (staande) organisaties, verduurzaming van de bedrijfsvoering en circulair (inkoop)beleid. Om transformerende projecten mogelijk te maken zijn onder andere dienende aanbestedingsregels en evenwichtige contracten nodig. Stappen in deze richting worden reeds gezet, zie bijvoorbeeld marktvisie. Een transformatie op weg naar duurzame (project-)partnerships waarin (publiek-private) (keten-)samenwerking geen dode letter is?

Projectificatie

Er is in toenemende mate sprake van projectificatie van onze samenleving: steeds meer (verschillende soorten) opgaven worden in de vorm van  projecten opgepakt. Projecten zijn meer en meer te zien in bijvoorbeeld het onderwijs en in R&D-werk en staan daarmee aan de basis van vooruitgang en innovatie. Een “pro-ject” is letterlijk een “vooruit-werping”. Projectificatie maakt van projecten een potentieel nog grotere factor van betekenis in transformaties in de samenleving. Temeer als innovatie in of door projecten niet louter als toevallig, mooi-meegenomen, bijvangst wordt opgevat maar onderdeel wordt gemaakt van de projectopdracht. Tegelijkertijd transformeert de samenleving vice-versa de projecten. Zo krijgen routine-activiteiten en repeterende taken inmiddels ook de stempel “Project”. Wat blijft er over van het transformerende effect van projecten indien ook de wekelijkse boodschappen of het volgen van een cursus als project wordt gezien?

Projecten blijven mensenwerk

De projectmanager kon tot voor kort uitgaan van een betrekkelijk overzichtelijk, afgebakend speelveld en duidelijke spelregels. Onder invloed van transformaties, zoals bijvoorbeeld circulariteit, krijgt de projectmanager steeds meer te maken met aanpalende domeinen zoals portfoliomanagement, programmamanagement en assetmanagement. Gevolg: de diversiteit in opdrachtgevers, stakeholders en hun belangen (korte versus lange termijn) neemt verder toe. Wat betekent dit voor projectmanagement?
Ik denk er als volgt over: het wordt belangrijker om mensgericht te werken. De dynamiek en onzekerheden in projecten nemen toe. De vooraf duidelijk gedefinieerde en vaststaande projectopdracht wordt zeldzamer. Hierdoor is het niet langer toereikend om de (meeste) projecten langs louter gestandaardiseerde procedures en formats te managen. Zie ook mijn blog ‘Projectmanagement op de automatische piloot’. Een eenzijdige focus op het (efficiënt) beheersen van scope, tijd, geld en kwaliteit is niet langer genoeg om tot projectsucces te komen. Het komt steeds meer neer op (projectoverstijgende) samenwerking. Gebaseerd op wederkerige (win-win) relaties en effectieve communicatie. Leiderschapskwaliteiten en sociale vaardigheden (soft skills) worden steeds belangrijker. De titel van het recent uitgekomen projectmanagementboek People and Projects, Mastering Success (ISBN 978-90-812162-9-6) geeft treffend weer waarin het succes van projecten ligt. Mensen kunnen het verschil maken. Althans voorlopig nog…

Of worden projecten werk voor algoritmes?

De inmiddels losgebarsten tsunami aan projecten, die gericht is op bijvoorbeeld digitalisering, robotisering van en het gebruik van technologie en kunstmatige intelligentie in onze samenleving, zal mogelijk de mens en het mensbeeld zelf in rap tempo en op fundamentele wijze transformeren. Veel taken, eerst eenvoudige uitvoerende taken, maar daarna ook de meer complexe, creatieve activiteiten worden niet meer door de mens – althans niet de mens zoals we die nu kennen – uitgevoerd. We zijn in transitie. Interessante literatuur over dit onderwerp is onder andere het boek Homo Deus van Yuval Noah Harari (ISBN 9781784703936). Op weg naar autonoom projectmanagement, gebaseerd op (zelflerende) algoritmes?

 

Jan Reinout Deketh

Mens en Leading Professional Project- en Contractmanagement
Royal HaskoningDHV

Gepubliceerd in Blog
0 Reacties

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Neem contact op

Heb je een vraag aan IPMA? Stel je vraag hier direct!

Versturen

©2018 IPMA Nederland platform projectmanagement

Log in met je gegevens

of    

Gegevens vergeten?

Create Account