Titel boek: Nudging
Auteurs: Denise de Ridder en Lars Tummers


Iedereen wil wel maar niemand beweegt

Je bent bezig met het doorvoeren van een verandering in werkwijze. Gedurende een overgangsfase kunnen mensen de bestaande en de nieuwe werkwijze gebruiken. Je ziet dat de verandering niet echt doorzet: iedereen is wel overtuigd van het nut maar houdt als puntje bij paaltje komt vast aan het oude. Met bijvoorbeeld extra communiceren of afdwingen maak je de gewenste werkwijze niet populair. Denise de Ridder, hoogleraar Psychologie, en Lars Tummers, hoogleraar Bestuurs- en organisatiewetenschap, beschrijven een effectiever instrument: nudgen.

Psychologie van de keuze

Mensen willen keuze. Maar kiezen zelf kost inspanning. Zeker als er veel keuzes te maken zijn: daar zijn mensen niet goed in. Kiezen is ook een vorm van conflictoplossing en veel mensen houden daar niet van. Mensen kiezen daarom vaak niet rationeel maar op basis van het gevoel van het moment.

Veel keuzes gaan gedachteloos en snel. In de literatuur heet dit systeem 1. Daartegenover staat systeem 2, waarbij er bewust nagedacht wordt. Systeem 1 gaat zonder inspanning, systeem 2 kost moeite. Daarna moet de gemaakte keus ook uitgevoerd worden. Iedereen weet hoe het gaat met goede voornemens bij het begin van het nieuwe jaar. Zelfregulatie heet dat. Dat is moeilijk om aan te leren. Maar wat je wel kunt doen is de keuzearchitectuur wijzigen: je maakt de omstandigheden zo dat de juiste keuze gemakkelijk wordt. Je minimaliseert de “gedoebelasting”. Dat gebeurt bij nudging. Een nudge is een manier om gedrag te veranderen door de juiste keuze gemakkelijker te maken zonder opties te verbieden of de alternatieve keuze heel moeilijk te maken.

In beweging krijgen

Mensen kun je op meerdere manieren de juiste kant op krijgen. Klassiek zijn beloning (subsidie) of straf (accijns), oftewel de economische aanpak (de wortel); ge- en verboden, oftewel de juridische weg (de zweep); en uitleg geven over de consequenties (drank maakt meer kapot dan je lief is), oftewel de communicatieaanpak (de preek). Omdat deze manier ervan uitgaan dat mensen rationeel beslissen, wat dus niet zo is, zijn ze minder effectief.

Nudges

De eerste generatie nudges sluit juist aan bij die irrationele besluitvorming. Ze werken in op systeem 1. Nadeel is dat mensen daar wantrouwig op kunnen reageren: ze willen geen verlies van autonomie, niet gemanipuleerd worden. Daarnaast leer je er niet van. Een nieuwe generatie nudges, nudges 2.0, gaat een stap verder. Deze werken in op systeem 2. Nog steeds wijzig je de keuzearchitectuur maar nu nodig je mensen uit over de keuze na te denken. De keuze wordt vertraagd en daarmee bewust en dus rationeel gemaakt. Je leert ervan en de kans dat de keus ook daadwerkelijk uitgevoerd wordt is daarmee groter. Bij een weerbarstige gebruikersgroep (/team/stakeholders/….) zijn nudges dan ook een zeer waardevolle aanvulling in het projectleidersarsenaal.

Gemakkelijke keuze

Het boek is vlot en helder geschreven. De combinatie van de psychologische en bestuurskundige invalshoek maakt het sterk. Het boek is wetenschappelijk gedegen. De literatuurlijst biedt verdieping en de herkenbare voorbeelden verlagen de drempel om het zelf te gaan gebruiken. Kiezen is nooit meer hetzelfde!

Een bijdrage van

IPMA NL nieuwsbriefMeinte Wildschut werkt vanuit “change driven projectmanagement”. Projecten zijn voor hem instrumenten om verandering te faciliteren: de uitkomst van het project creëert nieuwe kansen voor de organisatie. Hij heeft een master degree in projectmanagement. Meinte werkt als projectleider bij NS en als docent aan de Hogeschool Utrecht in de master Projectmanagement.

IPMA boekrecensies
IPMA-NL lidmaatschap

0 Reacties

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

©2022 IPMA Nederland - Platform Projectmanagement

Neem contact op

We zijn nu niet online. Maar je kan ons een email sturen, dan nemen we zo spoedig mogelijk contact op.

Versturen

Jouw Competentie Winkelwagen

Nog geen items
Subtotaal 0,00
Verzendkosten 0,00
BTW 0,00
Totaal 0,00
0

Log in met je gegevens

Gegevens vergeten?