Boekrecensie ontgroevenTitel: Ontgroeven

Auteur: Kees Tillema

De auteur valt in de Inleiding direct met de deur in huis. Mensen zijn creatief, speels en spontaan. Maar in organisaties is hun gedrag vaak saai, voorspelbaar en volgzaam. Dat helpt organisaties niet vooruit, zeker niet in een steeds meer onvoorspelbaar wordende wereld. Er wordt wel veranderd, maar vaak weer teruggevallen. Groeven, noemt de auteur dat: repetitieve, disfunctionele manieren van denken en handelen.


Groeven en ontgroeven

Groeven zijn bijvoorbeeld de maakbaarheidsgroef, de controlgroef, de praatgroef en de efficiencygroef. Als de wereld voorspelbaar is, is dat geen probleem. Maar zit je in de domeinen van complexiteit en chaos, waarin de koppeling tussen oorzaak en gevolg nog alleen achteraf zichtbaar is respectievelijk helemaal ontbreekt, dan heb je een probleem: met groeven kunnen organisaties onverwachtse gebeurtenissen moeilijker opvangen. Hoe kom je daaruit, hoe ontgroef je?

Antifragiliteit als fundament

Nassim Talib heeft de term antifragiel gemunt, zie deze eerdere recensie. Fragiele organisaties worden slechter van volatiliteit – of “gedoe”, een prachtige vertaling van Tillema; robuuste organisaties kunnen dat weerstaan; maar antifragiele organisaties worden er beter van. Antifragiel organiseren helpt je om te ontsnappen uit de groeven. Het heeft te maken met onconventioneel durven zijn en met lef.

Twaalf sleutels, zeven vraagstukken en jouw soul

Om te ontgroeven beschrijft de auteur twaalf principes, “sleutels”. Skin in the game bijvoorbeeld betekent dat je mensen niet alleen eigenaar noemt maar het zo organiseert dat ze pijn voelen als het mis gaat. Milde stress, een ander voorbeeld, zorgt ervoor dat de organisatie zich sterker maakt om ertegen te kunnen, net als bij het trainen met gewichten. Redundantie, een derde voorbeeld, is niet efficiënt maar is vaak een goede investering.

Vervolgens geeft de auteur voor een zevental vraagstukken ideeën hoe je deze met een of meer sleutels kunt ontgroeven. Het zijn ideeën – steeds “stel nu eens dat …”; ter inspiratie, denkrichtingen, geen kant-en-klare oplossingen. Stel bijvoorbeeld dat, om de wendbaarheid en flexibiliteit van de organisatie te vergroten, het begrip “eigenaarschap” letterlijk wordt genomen en betrokkenen echt bezitter worden van een deel van de organisatievoering. Of stel dat de werkgever aan alle werknemers een aanzienlijk bedrag geeft om naar eigen inzicht en eigen eer en geweten te gebruiken voor kwaliteitsverbetering van het werk. Zou dat helpen om te ontgroeven?

Tenslotte, om dit mogelijk te maken moet je om kunnen gaan met wanorde, toeval met toekomst kunnen combineren, “soul in the game” hebben. Volgens de auteur gaat het hierbij om vijf kwaliteiten. Zoals compassie, dat gepaard kan gaan met inconsistentie maar daardoor kan leiden tot interessante denkbeelden of resultaten; en onverschilligheid, wat helpt om met een gezonde distantie blokkerende ja-maars te omzeilen.

Gedoe

Dit boek is een manifest, zoals de auteur van het voorwoord schrijft: het barst van de inzichten en ideeën. Het maakt antifragiel organiseren behapbaar voor de Nederlandse situatie. Het geeft handvatten voor agile leadership in verandering. Het gaat om mensen, want die kunnen omgaan met het toeval. Volatiliteit is geen bedreiging maar duidt op openingen. Projectmanager, bij gedoe: grijp je kans!

Een bijdrage van

IPMA NL nieuwsbriefMeinte Wildschut werkt vanuit “change driven projectmanagement”. Projecten zijn instrumenten om verandering te ondersteunen: de resultaten creëren nieuwe kansen voor organisaties. Omgaan met onvoorspelbaarheid heeft zijn speciale aandacht. Meinte heeft een master degree in projectmanagement, werkt bij NS en heeft meer dan 25 jaar ervaring in consultancy en projectmanagement.

SPO symposium 2021 Agile Governance
IPMA Masterclasses en -courses

0 Reacties

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

©2020 IPMA Nederland - Platform Projectmanagement

Neem contact op

We zijn nu niet online. Maar je kan ons een email sturen, dan nemen we zo spoedig mogelijk contact op.

Versturen

Log in met je gegevens

of    

Gegevens vergeten?

Create Account