Individu

ipma-icons-v3-01

Wat is een competentie?

Een competentie is het latente vermogen van een persoon tot effectief presteren in een bepaalde taak- of probleemsituatie. Competenties vormen een combinatie van kennis, vaardigheden en gedrag en zijn tot op zekere hoogte aan te leren en gericht te ontwikkelen. Bij elke competentie kun je een overzicht maken van het gedrag dat iemand kan laten zien waaruit blijkt dat hij/zij over de competentie beschikt. Het vertonen van competent gedrag vereist de wil en motivatie om de competentie ‘in te zetten’ alsmede een houding/opvatting die het inzetten van de competentie stimuleert.

In relatie tot competentieontwikkeling zijn de volgende invalshoeken relevant:

  • Kennis gaat over weten. Met kennis wordt bedoeld datgene wat iemand geleerd heeft over feiten en verhoudingen, en over technieken en procedures binnen een bepaald domein. Kennis kan opgedaan worden in trainingen, door te lezen etc.
  • Vaardigheid gaat over kunnen. Vaardigheden worden opgedaan in de praktijk en door oefening in gesimuleerde praktijkcontexten. Ervaring speelt hierbij een belangrijke rol.
  • Gedrag gaat over doen. Of iemand ook daadwerkelijk iets gaat doen heeft enerzijds te maken met zijn/haar persoonskenmerken, anderzijds met zijn/haar motivatie en drijfveren. Hierbij kan gedacht worden aan coaching, begeleiding en intervisie.

De toegevoegde waarde van competenties boven losse kennis, vaardigheden en eigenschappen schuilt vooral in de bruikbaarheid voor de praktijk. De algemene stelregel is dat je eigenschappen niet rechtstreeks kunt zien in gedrag en competenties wel. Een competentie en hoe goed iemand deze beheerst, is geen statisch gegeven, maar continu in ontwikkeling. Competenties kunnen ontwikkeld worden doordat men ermee aan de slag gaat, en kunnen ook verloren gaan als men er geen aandacht meer aan besteedt.

Competenties in projectmanagement

Voor projectmanagement is de Individual Competence Baseline (ICB) ontwikkeld. De ICB maakt onderscheid in drie soort competenties die relevant zijn voor beoefenaars van het projectmanagement vakgebied:

  • Contextuele competenties (Perspective) beschrijven voor het project relevante aspecten van de organisatie(s) waarbinnen en/of waarvoor het project plaatsvindt, evenals de concepten project, programma en portfolio en het verband tussen deze concepten.
  • Gedragsmatige competenties (People) zijn persoonlijke en sociale vaardigheden die van belang zijn voor het succesvol werken in, en realiseren van, projecten.
  • Vaktechnische competenties (Practice) zijn noodzakelijk om een project op te starten, de uitvoering te managen en het project af te sluiten. De mate en volgorde waarin de competentie-elementen worden toegepast kunnen variëren door de aard, de omvang en de complexiteit van het project en andere factoren.

 

De meest actuele versie van de ICB is ICB-4. Onderstaand een overzicht van de competenties per categorie:

Contextuele competenties
C1 Strategie
C2 Besturing, structuren en processen
C3 Compliance, wet- en regelgeving
C4 Invloed en belangen
C5 Cultuur en waarden

 

 

 

 

Gedragsmatige competenties
G1 Zelfreflectie en zelfmanagement
G2 Persoonlijke integriteit en betrouwbaarheid
G3 Persoonlijke communicatie
G4 Relaties en betrokkenheid
G5 Leiderschap
G6 Teamwerk
G7 Conflicten en crisis
G8 Vindingrijkheid
G9 Onderhandelen
G10 Resultaatoriëntatie

 

Vaktechnische competenties
V1 Projectaanpak
V2 Eisen en doelen
V3 Scope
V4 Tijd
V5 Organisatie en informatie
V6 Kwaliteit
V7 Financiën
V8 Mensen en middelen
V9 Inkoop
V10 Plannen en beheersing
V11 Risico’s en kansen
V12 Belanghebbenden
V13 Verandering en transformatie

De ICB-4 vormt de basis voor IPMA certificering. De ICB is onafhankelijk van methode, sector en organisatie.

Ontwikkelen van competenties

IPMA-NL heeft als doel het organiseren, delen, ontwikkelen en borgen van kennis op het gebied van projectmanagement. Dit doet zij door activeiten te organiseren zoals lezingen, congressen, themagroepen, seminars en ontbijtsessies. Met de Projectie, de periodieke nieuwsbrieven en verschillende publicaties krijgt u kennis en inzichten op het vakgebied aangereikt. Indien gewenst kunnen bedrijfsbezoeken en uitwisselingen georganiseerd worden.

Certificeren van competenties

Het is mogelijk om een certificaat te behalen waarmee u kunt aantonen dat u projectmanagement competenties beheerst. Certificaten zijn er op verschillende niveaus: IPMA-D tm IPMA-A. Daarnaast zijn er certificaten voor PMO en Agile Leadership.

Meer informatie over de ICB en IPMA Certificering

De ICB-4 competenties staan beschreven in de kennisbank van de Ipma.nl website en de eindtermen zijn te downloaden via IPMACertificeren.nl. Op IPMACertificeren.nl is ook een hardcopy van de examengids te bestellen. De complete ICB-4 zelf is niet naar het Nederlands vertaald, maar de originele versie is kosteloos te downloaden. 

Onze partners:

©2019 IPMA Nederland platform projectmanagement

Neem contact op

Heb je een vraag aan IPMA? Stel je vraag hier direct!

Versturen

Log in met je gegevens

of    

Gegevens vergeten?

Create Account