Agile en Duurzaamheid: Een ontdekkingsreis (1)

Een bijdrage van Manfred van Veghel, Lot Hagenaars en Ans Oude Geerdink

Agile en Duurzaamheid zijn twee begrippen die momenteel erg populair zijn in Nederland en waarschijnlijk ook ver daarbuiten. Je hoeft de radio of tv maar aan te zetten en elk uur komen deze woorden wel voorbij. Ik weet dat veel mensen een passie hebben voor deze onderwerpen, ik heb een passie voor beide! Daarom zijn een aantal professionals een ontdekkingsreis begonnen, om erachter te komen of beide mind-sets elkaar zouden kunnen versterken. Omdat het gaat om het succesvol begeleiden van veranderingen die leiden tot een betere wereld zijn leden van de werkgroep Duurzaamheid en Projectmanagement van IPMA Nederland en leden van het Agile Consortium samengekomen om hun expertise te delen. Op 20 juni is onze reis gestart. En in deze blog presenteer ik het eerste resultaat.

Agile Waarden vs de Dimensies van Duurzaamheid

Op het hoogste niveau binnen agile kennen we het ‘Agile Manifest’ met 4 waarde statements (zie www.agilemanifesto.org). Voor duurzaamheid zijn de 3 dimensies People, Planet, Profit het hoogste instapniveau. De volgende stap voor beide zijn de principes, voor agile 12 stuks, voor duurzaamheid 9.

De drie dimensies van duurzaamheid

In onze eerste verkenning hebben we een hele praktische keuze gemaakt; we zijn vanuit de Agile Waarden gaan kijken naar de duurzaamheidsprincipes voor verandermanagement zoals die zijn samengebracht door Ron Schipper en Gilbert Silvius (2014). In 4 groepjes met een agile coach hebben we in een sprint van 1 uur gekeken naar wat dat kan opleveren en of een diepgaande verkenning de moeite waard is. De uitkomst delen we graag via deze en volgende blogs. Maar de conclusie is al duidelijk en eenduidig: op alle 4 waarde statements van het Agile Manifest konden we geen enkele reden vinden waarom de duurzaamheidsprincipes in strijd zouden zijn met het manifest. Sterker nog op basis van de interacties, discussies en ideeën zijn we ervan overtuigd dat er een enorme voedingsbodem ligt die een verrijking kan zijn voor beide wereldbeelden.

Agilemanifesto.org

Samenwerking met de klant vanuit duurzaamheidsperspectief Stakeholderinteractie en participatie

Als vanuit duurzaamheid wordt gekeken naar het klantbelang, zou je je kunnen afvragen of er mogelijk nog andere belanghebbenden zijn dan de directe consument/klant van het team of het product. Bijvoorbeeld de impact van het product of de afvalstromen op belanghebbenden als: ongeboren klanten ofwel de toekomstige generatie, maar ook op dieren, planten, cultuur. Denkt de Product Owner ook in negatieve value voor de(ze) belanghebbenden? Dit vereist discussie, dialoog, participatie en vraagt consensus vanuit het duurzaamheidsperspectief. Dit is een verrijking voor de wereld van Agile. En versterkt de relatie met de klant.

Neem je mobiele telefoon als voorbeeld

Dit is heel flexibel iedere keer als je een update krijgt van je apps, de software is vaak ontwikkeld door IT-teams die agile werken. Maar als we naar de hardware kijken komt er misschien een ander beeld naar voren. Dure apparatuur die we vaak in zijn geheel vervangen, terwijl vitale onderdelen nog prima functioneren. Een vervanging cyclus van 2 jaar is heel normaal en waarschijnlijk gebaseerd op de marketing van de telecombedrijven. Die werken waarschijnlijk nog niet agile, en ook duurzaamheid zit mogelijk nog niet in hun DNA! De impact op natuur en cultuur is echter dramatisch als we alleen al kijken naar de kostbare grondstoffen die hiervoor nodig zijn! Als we, net zoals bij de olievoorraden, zouden berekenen in hoeverre voor onze toekomstige generaties voldoende grondstoffen beschikbaar zouden zijn om deze luxe voort te zetten in het huidige ontwikkelingstempo, dan zou het einde van deze industrie mogelijk andere beperkende factoren kennen dan de vraag van de klant, namelijk onbetaalbare grondstoffen. Om over de water consumptie van deze industrie nog maar even te zwijgen.

Transparantie en Accountability

Transparantie is een typisch agile woord, maar ook een woord dat op dezelfde wijze past bij duurzaamheid, geen discussie! Agile teams hebben hun informatie open en toegankelijk beschikbaar voor alle stakeholders. In ieder geval in theorie! Het streven naar het volledig afwezig zijn van vertrouwelijke informatie is misschien te ambitieus en afhankelijk van de situatie en de wetgeving niet altijd mogelijk. Maar contracten kunnen best veel minder dichtgetimmerd dan nu het geval is, als we elkaar wat meer zouden vertrouwen. Agile legt de verantwoordelijkheid zo laag mogelijk in de organisatie. Ook de klant als onderdeel van de end-to-end keten wordt hierin betrokken. Teams en individuen kunnen zich zo lastiger verschuilen achter managers en de organisatie, maar zijn verantwoordelijk in gezamenlijkheid. Duurzaamheid gaat onder andere over de bereidheid van alle betrokkenen om verantwoording af te leggen over het handelen en beleid. Dit kan leiden tot ethische vraagstukken van agile teams. We willen wel of niet software ontwikkelen voor hardware die niet duurzaam wordt gemaakt! Denk nog maar eens aan het voorbeeld van onze telefoon.

Duurzaamheid gaat over

De principes van duurzaamheid (Schipper & Silvius, 2014)

Persoonlijke waarden en ethisch handelen

Duurzaamheid streeft naar gelijkheid tussen onze generatie en toekomstige generaties. Agile streeft naar gelijkheid tussen teamleden om in samenwerking waarde te creëren. Agile plaatst de mens voorop, voor het proces en voor het product. Belangrijke waarden in duurzaamheid zijn eerlijkheid, respect en verantwoordelijkheid. Daarom vinden we de volgende uitspraak erg mooi passen als motto van deze ontdekkingstocht: ‘In order to change the way we DO things, we need to change the way we VIEW things’ (Silvius et al., 2012). Agile en Duurzaamheid zijn beide een mind-set.

Onze overtuiging: Agile verrijkt zichzelf door te kijken door een duurzaamheidsbril en Duurzaamheid kan zichzelf verrijken door te kijken door een Agile bril.

Deze eerste sessie werd georganiseerd op 20 juni 2017 door de IPMA Werkgroep Duurzaamheid en Project Management en het Agile Consortium, de gastgever was ONVZ in Houten.

Toekomstige bijdragen in deze serie zijn te verwachten van:

  • Individuals and Interactions: Haik Hanemaaijer en Joris Martens
  • Creating Value (Working Software): Ben Bolland, Anja Verbeek, Roel Pierik en Stefan Kennedie
  • Responding to Change: Alrik Hiemstra, Marga van het Erve en Theo Sierhuis

Gepubliceerd in IPMA Blog
0 Reacties

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Neem contact op

Heb je een vraag aan IPMA? Stel je vraag hier direct!

Versturen

©2017 IPMA Nederland platform projectmanagement

Log in met je gegevens

of    

Gegevens vergeten?

Create Account