Wendbaarheid is altijd op de ander gericht

We zeggen dat de wereld om ons heen snel verandert en dat we als individu, maar ook als organisatie wendbaar moeten zijn. Inmiddels hebben we deze eigenschap ‘agility’ genoemd en op een paar oude dinosauriërs in de projectmanagementwereld na is iedereen er wel van overtuigd dat je er niet meer omheen kunt. Als je nu nog niet wendbaar bent dan moet je dat heel snel worden, omdat je anders straks niet echt meer nodig bent.

Ik heb zo mijn eigen kijk op wendbaarheid. Het heeft niet zoveel met scrum of Manifesto’s te maken.

Ten eerste bezit je de vaardigheid om je aan te passen wanneer de omstandigheden dat vereisen. Dan ben je er nog niet, wendbaarheid is meer. Het is het vermogen om jezelf zodanig aan te passen dat je steeds van waarde blijft voor de mensen die jij op dat moment belangrijk vindt. Individuele wendbaarheid betekent dat je een rol van (waardevolle) betekenis speelt bij de ander. Dat je ‘nodig’ blijft.

Bijvoorbeeld bij je partner, kinderen, ouders, vrienden of collega’s. Concreet betekent dit dat wanneer je partner een carrièrekans heeft, jij misschien de jouwe opoffert. Of, wanneer kinderen puber worden, de ouders hun opvoedstijl aanpassen. Een vriend die in scheiding ligt en tijdelijk bij jou kan wonen, of de collega die je uit de brand helpt door wat extra door te werken. Wendbaarheid gaat over de waarde die jij kunt leveren aan de mensen die jij belangrijk vindt. Het is altijd op de ander gericht.

Een soortgelijke redenering gebruik ik voor organisatorische wendbaarheid, of in het jargon ‘business agility’. Een commerciële organisatie kiest haar klanten, de overheid haar burgers, een NGO een maatschappelijk belang en ga zo maar door. Wanneer nu klant, burger of maatschappelijk belang veranderen, dan ben je in staat om mee te bewegen. Dat doe je door jouw product of dienst aan te passen aan die veranderende behoefte. Tenminste als je wendbaar bent.

Dit vraagt erom dat we op vele punten onze organisaties moeten transformeren tot plaatsen waar we snel kunnen schakelen wanneer de omstandigheden dit vereisen. Zowel in de processen waarmee we sturing geven, als in de mentaliteit van de

medewerkers. In elke organisatie hebben we managers en werkers. Deze laatste zouden zich bij alles wat zij doen moeten afvragen: ‘Ben ik eigenlijk nog wel nodig?’ Want een wendbare medewerker doet iets voor een ander. Als mijn werk niet van waarde blijft voor iemand anders en ik daardoor mijn aansluiting mis in de keten van order tot klant, dan komt dat door mijn gebrek aan wendbaarheid. Deze keten vormt de zogenoemde waardestroom, een begrip dat regelrecht uit lean komt.

Nu komen we bij de managers. Die hebben de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat de waardeketen goed kan stromen. Dat is iets anders dan beheersen: het is het wegnemen van obstakels. Want net zoals de bergstroom waar het water steeds de weg van de minste weerstand volgt, is het met de waardestroom. Hoe minder obstakels, hoe sneller deze stroomt (flow!). Dat is iets wat managers vaak nog onvoldoende begrijpen. Management is iets anders dan beheersen, het is ervoor zorgen dat de waarde kan blijven stromen. Een agile manager maakt ons leven simpeler.

Dat brengt me bij de nieuwe projectmanager, want die moet er voor zorgen dat we wendbare projecten krijgen. Voor de meesten van ons is dat eng, want het gevaar van scope creep ligt altijd op de loer. Eigenlijk zou elke projectmanager agile leiderschapscompetenties moeten bezitten. Dat betekent dat zij structuren neerleggen waarbinnen de teamleden snel kunnen wenden. Een dichtgetimmerde wijzigingsprocedure zorgt daar in ieder geval niet voor. Micromanagement al evenmin en voor de botte hork is er in de toekomst helemaal geen plaats meer.

Bij alles wat we doen in een project moeten we ons doorlopend afvragen of dit uiteindelijk waardevol is voor de klant. Als dat niet zo is, dan moeten we daarmee stoppen. De projectmanager is iemand anders dan de klassieke integrator die alle losse eindjes aan elkaar knoopt. De wendbare projectmanager is een kundige verandermanager die een zelfsturende wendbare structuur aanbrengt, langs waardestromen organiseert, een cultuur van vertrouwen schept en zich dienstbaar naar de medewerkers van het team opstelt.

Opdat er waarde blijft stromen.

John Hermarij

Kennisalchemist en paradigmaschuiver bij Dhirata
www.johnhermarij.nl

Interesse in het boekje Agile: hoe nu verder?

Via onderstaand formulier kun je het boekje aanvragen. We nemen dan zo snel mogelijk contact met je op!

Gepubliceerd in Agility in projecten,Blog,IPMA Blog
0 Reacties

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Neem contact op

Heb je een vraag aan IPMA? Stel je vraag hier direct!

Versturen

©2018 IPMA Nederland platform projectmanagement

Log in met je gegevens

of    

Gegevens vergeten?

Create Account