Digitalisering: we hebben of krijgen er allemaal mee te maken. Privaat en publiek, bestuurders, beleidsmakers, beheerders, ontwerpers, bouwers, gebruikers en zo ook projectmanagers. De ontwikkelingen gaan snel. Digitalisering in projectmanagement zie je onder andere concreet worden in de toepassing van BIM. Kan het ook leiden tot automatisering in projectmanagement, of is dat toch een beetje te ver gezocht?

Opkomst van BIM

Bouw Informatie Management of Modellering (BIM) is jaren geleden al (met succes) toegepast bij de ontwikkeling en bouw van Heathrow Terminal 5. Inmiddels zijn we alweer een stap verder. Door toenemende technologische mogelijkheden wordt BIM snel doorontwikkeld en het programma is ondertussen al door veel organisaties omarmd. Waarom? Omdat BIM een betere ketensamenwerking, meer duurzaamheid, innovatie en efficiëntie (total cost of ownership) in de bouwsector mogelijk maakt. Het was onder andere een belangrijk onderwerp op het World Economics Forum in Davos, Zwitserland, eerder dit jaar. BIM wordt bovendien niet voor niets regelmatig genoemd in De Bouwagenda.

Voordelen van BIM

De digitalisering van projectgegevens met BIM heeft evident veel voordelen voor projectmanagement. Een project kan, voordat de feitelijke bouw plaatsvindt, eerst virtueel gerealiseerd worden in een (multi-D) BIM-model. Je creëert dan een zogenaamde ‘digital twin’. De toegankelijke grafische vormgeving van deze modellen maakt het mogelijk dat ook niet-technisch onderlegde stakeholders (zoals eindgebruikers) laagdrempelig kunnen deelnemen aan het ontwerpproces. Co-creatie wordt zo mogelijk gemaakt.

Dankzij die digital twin kan een project daarnaast al in een vroeg stadium getest worden op fouten en omissies. Zo kunnen correcties tijdig worden doorgevoerd; nog voordat fouten al te grote gevolgen hebben. Faalkosten van projecten gaan hiermee omlaag. Ook de communicatie van projectgegevens tussen de betrokken partijen en overdracht van informatie tussen opeenvolgende projectfasen wordt met BIM verbeterd. Gegevens worden niet langer slechts gebrekkig naar de opvolgende partij doorgegeven. Ze kunnen in alle projectfasen, vanaf initiatief tot en met sloop en hergebruik, snel worden gevonden, geordend en éénduidig en efficiënt worden gebruikt in de gehele bouwketen. De samenwerking in de bouwketen verbetert zo, doordat alle betrokkenen uitgaan van dezelfde bron van gegevens.

Bouw Informatie Management of Modellering (BIM) i

Stop met spelletjes spelen

Je kent het vast nog wel van oubollige verjaardagsfeestjes: het fluisterspelletje. Je zit met zijn allen in een kring en de jarige fluistert een boodschap in het oor van zijn buurman, die vervolgens het verhaal (of wat hij daarvan had verstaan) weer in zijn eigen woorden doorfluistert naar zijn buurvrouw. Zo gaat het verder, tot het verhaal de kring rond is. Het resultaat? Van de oorspronkelijke boodschap van de jarige blijft vaak bar weinig over. Dit verlies aan informatie in een fluisterspelletje is vermakelijk, maar miscommunicatie in een (bouw)project is storend en kan grote gevolgen hebben.

Met name in complexe projecten (zoals bij luchthavens en metrolijnen), waarbij meerdere partijen onder grote tijdsdruk ieder voor zich een stuk van de projectpuzzel realiseren, blijken de puzzelstukjes in de slotfase vaak onvoldoende op elkaar aan te sluiten. De gevolgen: de beoogde kwaliteit van het projectresultaat wordt niet behaald, de planning loopt uit en extra projectkosten worden gemaakt. En dan beginnen natuurlijk de volgende spelletjes, het zwartepieten en vingerwijzen; wie is de schuldige, wie is aansprakelijk voor de tegenvallers en wie betaalt de bijbehorende rekening?
Laten we stoppen met spelletjes spelen en onze projecten met BIM professioneel aanpakken!

Wordt projectmanagement volledig digitaal en geautomatiseerd?

BIM zal de projectmanager in de toekomst naar verwachting grotendeels vrijstellen van het oplossen van operationele problemen in de ketensamenwerking en informatievoorziening. Het programma zal de projectmanager in staat stellen zich bezig te houden met aspecten die nu nog vaak in alle hectiek en tijdens het vele brandjes blussen te weinig aandacht krijgen. Nog iets verder in de toekomst zal kunstmatige intelligentie (KI) de projectmanager mogelijk steeds verder gaan ondersteunen en ontlasten van activiteiten die nu nog tot het dagelijkse projectmanagement-corvee behoren. Dankzij digitalisering ontstaat er gaandeweg steeds meer ruimte voor de projectmanager om zich proactief te richten op projectstrategie, –organisatie en de context van projecten.

En dan? Zal de projectmanager uiteindelijk verdwijnen in het steeds verder gedigitaliseerde en geautomatiseerderde projectmanagement? Dit is niet aannemelijk. Christian Madsbjerg toont in Filosofie in een tijd van Big Data (2017) het belang van menselijke betekenisgeving in management. Ieder project is in beginsel uniek en vaak (sociaal-cultureel gezien) complex. Juist deze unieke, complexe en contextuele eigenschappen van projecten laten zich lastig digitaliseren en vragen om een integrale benadering (analoog én digitaal). Een projectmanager van vlees en bloed die zowel ‘out of the digital box’ kan denken en handelen als goed kan omgaan met digitalisering, blijft daarom van groot belang. Het is een kwestie van niet alleen de juiste dingen doen, maar ook de dingen juist doen. Op het goede moment ingrijpen in geautomatiseerde processen blijft mensenwerk. Ook in de column “Projectmanagement op de automatische piloot”, in Projectie in 2017, heb ik al op het belang gewezen van de projectmanager bij project automatisering. Dit neemt niet weg dat digitalisering veel te bieden heeft in projectmanagement en BIM is daar een mooi voorbeeld van.

Jan Reinout Deketh
Leading Professional Project- en Contractmanagement
Royal HaskoningDHV

Gepubliceerd in Blog,IPMA Blog
0 Reacties

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Neem contact op

Heb je een vraag aan IPMA? Stel je vraag hier direct!

Versturen

©2018 IPMA Nederland platform projectmanagement

Log in met je gegevens

of    

Gegevens vergeten?

Create Account